rejestracja
W naszym portalu odnajdziesz rzetelne i profesjonalne odpowiedzi na postawione przez Ciebie pytania dotyczące zagadnień mieszkalnictwa. Dlatego na naszej stronie oferujemy Państwu porady w zakresie wielu problemów takich jak np. prawo mieszkaniowe, gospodarka komunalna, zarządzanie nieruchomościami, spółdzielnie mieszkaniowe, wspólnoty mieszkaniowe. Zdajemy sobie sprawę, iż współczesne media są bardzo dobrym środkiem dotarcia do szerokiego grona odbiorców oraz wiemy jak ciężko dziś otrzymać fachową pomoc, bez przeznaczania na ten cel dużej ilości środków pieniężnych. W tej sytuacji, po uprzednim zanalizowaniu Państwa potrzeb, wychodzimy z naszą ofertą. Prawo mieszkaniowe jest bowiem problemem, z którym często borykają się pojedyncze osoby czy jednostki prawne. Zależy nam, by trudne – z powodów legislacyjnych – zarządzanie nieruchomościami stało się przejrzystym i korzystnym procesem dla obu stron.
Strona głównaNowościO MinigoDoradztwoSzkoleniaTekstyOgłoszeniaWydawnictwa

informacjeStrefy ochronne – obowiązujące przepisy

Czym jest strefa ochronna?

Pojęcie stref ochronnych obecne jest w wielu aktach prawnych, choć nie ma żadnego, który koncentrowałby się na takich strefach. W zasadzie nie ma definicji, która wyczerpująco przedstawiałaby, czym w ogóle jest strefa ochronna, z wyjątkiem definicji strefy ochronnej uzdrowiska. Tę ostatnią zdefiniowano w art. 2 pkt 6 ustawy z 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych (Dz.U. Nr 167, poz. 1399, z późn. zm.) jako części obszaru uzdrowiska albo obszaru ochrony uzdrowiskowej, określone w statucie uzdrowiska, wydzielone w celu ochrony czynników leczniczych i naturalnych surowców leczniczych, walorów środowiska i urządzeń uzdrowiskowych.

Kolejny opis przybliżający do wiedzy, czym może być strefa ochronna znajdujemy w art. 52 ust. 1 ustawy z 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (Dz.U. z 2005 r. Nr 239, poz. 2019, z późn. zm.).  W świetle tego przepisy strefę taką stanowi obszar, na którym obowiązują zakazy, nakazy i ograniczenia w zakresie użytkowania gruntów oraz korzystania z wody. W ust. 2 napisano, że strefę ochronną dzieli się na teren ochrony:

  • bezpośredniej;
  • pośredniej.

Dopuszcza się ustanowienie strefy ochronnej obejmującej wyłącznie teren ochrony bezpośredniej, jeżeli jest to uzasadnione lokalnymi warunkami hydrogeologicznymi, hydrologicznymi i geomorfologicznymi oraz zapewnia konieczną ochronę ujmowanej wody (art. 52 ust. 3 ww. ustawy).

Kolejne przepisy art. 53-60 i art. 107 Prawa wodnego wprowadzają różne ograniczenia w sposobie korzystania z terenów ochrony bezpośredniej i pośredniej ujęć wód podziemnych oraz powierzchniowych, a także nakładają na użytkowników takich obszarów różne obowiązki.

Celem utworzenia tej strefy jest trwałe zabezpieczenie jakości wody (por. art. 50 Prawa wodnego).

Róznorodność stref i przepisów

Z różnorodnych innych przepisów wynika, że strefa ochronna może zostać ustanowiona wokół bardzo różnych obiektów i obszarów, o ile możliwość ustanowienia takiej strefy została przewidziana w jakichś przepisach. A co do zasady strefy te służą ograniczeniu form i sposobów korzystania z obszarów przyległych do jakiegoś ważnego obiektu lub obszaru z tej przyczyny, że jest to konieczne lub potrzebne dla prawidłowego funkcjonowania tego obiektu lub obszaru.

Ponieważ te obiekty lub obszary mogą mieć różny charakter, to także ich strefy ochronne są różne, gdyż ograniczenia korzystania z terenu położonego w tych strefach także mogą mieć różny charakter (dotyczą różnych spraw i różnych form korzystania).

Związek stref ochronnych z planowaniem przestrzennym

Tylko część stref ochronnych znajduje odzwierciedlenie w studiach uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin, w planach miejscowych lub w planach zagospodarowania przestrzennego województw.

Ustawa z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717, z późn. zm.) przewiduje:

  • w art. 4 ust. 3  - ustalanie w planach miejscowych granic stref ochronnych dla terenów zamkniętych, oraz ustalanie ograniczenia w zagospodarowaniu i korzystaniu z terenów, w tym zakazów zabudowy w tych strefach,
  • w art. 10 ust. 2 pkt 13 - określanie w studium kierunków i uwarunkowań rozwoju przestrzennego gminy obszarów pomników zagłady i ich stref ochronnych oraz obowiązujących na nich ograniczeń prowadzenia działalności gospodarczej, zgodnie z przepisami ustawy z 7 maja 1999 r. o ochronie terenów byłych hitlerowskich obozów zagłady,
  • w art. 10 ust. 2 pkt 15 - określanie w studium uwarunkowań i kierunków rozwoju przestrzennego gminy granic terenów zamkniętych i ich stref ochronnych,
  • w art. 15 ust. 3 pkt 6 - określanie w planie miejscowym granic pomników zagłady oraz ich stref ochronnych, a także ograniczeń dotyczących prowadzenia na ich terenie działalności gospodarczej, określonych w ustawie z 7 maja 1999 r. o ochronie terenów byłych hitlerowskich obozów zagłady,
  • w art. 39 ust. 3 pkt 7 - określanie w planie zagospodarowania przestrzennego województwa granic terenów zamkniętych i ich stref ochronnych.

Ustawa te nie zawiera jednak żadnej definicji strefy ochronnej i wynika z niej jedynie to, że w ww. planach i w studium określa się granice stref ochronnych, a w przypadku stref wokół pomników zagłady należy także sprecyzować rodzaj ograniczeń prowadzenia działalności gospodarczej, zgodnie z przepisami ustawy z 7 maja 1999 r. o ochronie terenów byłych hitlerowskich obozów zagłady. Natomiast w przypadku stref wokół terenów zamkniętych należy sprecyzować obowiązujące w strefie ograniczenia w zagospodarowaniu i korzystaniu z terenów, w tym zakazów zabudowy.

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie wymienia, poza pomnikami zagłady i terenami zamkniętymi, żadnych innych obiektów wokół których należy przewidywać strefę ochronną.

Można zwrócić uwagę, że w ustawie z 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027, z późn. zm.), na której podstawie funkcjonują tereny zamknięte, nie ma ani jednej wzmianki o strefach ochronnych.

Przyczyny powstawania stref ochronnych

Powstanie części stref ochronnych związane jest z ochroną środowiska (w tym ujęć wody) lub ochroną przyrody, części z ochroną Pomników Zagłady. Niektóre strefy związana są z uciążliwymi obiektami, jak lotniska. Niektóre związane są z terenami zamkniętymi, które same w sobie także są różnorodne, bo służą różnym celom i towarzyszą obiektom o różnych funkcjach. Różnorodność stref odpowiada różnorodności przepisów, które je wprowadzają, a przy tym nie widać tendencji do unifikacji tych przepisów, ani do poddania stref ochronnych jakimś jednolitym standardom.

Także sposoby ustanawiania stref ochronnych są różne (powstają w oparciu o zapisy planów miejscowych lub planów zagospodarowania przestrzennego województw, na podstawie rozporządzeń wykonawczych do różnych ustaw, na podstawie decyzji administracyjnych).

Jak się wydaje, strefa ochronna, to pewien rodzaj słowa-klucza, z którego ustawodawca korzysta za każdym razem, gdy uzna, że jakiś obiekt potrzebuje ochrony w postaci ograniczenia sposobu korzystania z obszarów otaczających. Wprowadza się więc kolejne strefy ochronne na podstawie kolejnych ustaw, przy czym kolejne przepisy nie muszą mieć związku z obowiązującymi (już istniejącymi) przepisami dotyczącymi takich stref.

Regulacje prawne

Stan prawny dotyczący stref ochronnych ulegał na przestrzeni lat wielu zmianom. M.in. z tego powodu w ustawie z 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy - Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych innych ustaw, w art. 25 ust. 1 i 2, zamieszczono regulację że ustanowione na podstawie dotychczasowych przepisów strefy ochronne źródeł wody oraz strefy ochronne ujęć wody stają się strefami ochronnymi ujęć wody w rozumieniu przepisów ustawy z 24 października 1974 r. - Prawo wodne. A w art. 27 tej ustawy ustawodawca zdecydował, że do czasu wygaśnięcia decyzji o ustanowieniu stref ochronnych wydanych na podstawie ustawy z 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska, do stref tych stosuje się przepisy ustawy z 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych  dotyczące obszarów ograniczonego użytkowania.

Przepisy dotyczące stref ochronnych zmieniały się zresztą także później. A obecne prawo ochrony środowiska poświęca tym strefom niewiele uwagi. Są one natomiast wymieniane w wielu innych ustawach.

Istnieje zatem dużo różnych stref ochronnych i powstają coraz to nowe.

Do ustaw regulujących różne kwestie związane z tworzeniem i funkcjonowaniem stref ochronnych należą:

  • ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym,
  • Prawo budowlane
  • ustawa o ochronie terenów byłych hitlerowskich obozów zagłady
  • ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
  • Prawo wodne
  • Prawo ochrony środowiska
  • ustawa o wprowadzeniu ustawy - Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych innych ustaw,
  • ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych,
  • ustawa o ochronie przyrody
  • ustawa o lasach,
  • ustawa o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych.

W kilku innych ustawach użyto terminu „strefy ochronne" niczego jednak nie regulując, a jedynie nawiązując do innych przepisów lub do stanu istniejącego.

Obowiązują też różne rozporządzenia bezpośrednio lub pośrednio odnoszące się do stref ochronnych, np.:

  • rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
  • rozporządzenie w sprawie określenia sposobu oznakowania Pomników Zagłady i ich stref ochronnych, a także wzorów znaków wskazujących te granice
  • rozporządzenie w sprawie sposobu wyznaczania obszaru granic aglomeracji,
  • rozporządzenie w sprawie klasyfikacji lotnisk i rejestru lotnisk cywilnych.

Osobną kategorię stanowią rozporządzenia ustanawiające poszczególne strefy ochronne, w rodzaju rozporządzenia w sprawie utworzenia strefy ochronnej w otulinie Parku Narodowego „Ujście Warty" (lub innego parku narodowego), albo rozporządzenia w sprawie ustanowienia strefy ochronnej zwierząt łownych w otulinie Biebrzańskiego Parku Narodowego.

Do stref ochronnych odnosić się też mogą rozporządzenia dotyczące pomników historii, jak np. rozporządzenie w sprawie uznania za pomnik historii „Kanał Augustowski", albo rozporządzenie dotyczące parków narodowych, np. rozporządzenie w sprawie babiogórskiego Parku narodowego.

Rozpoznanie tego szerokiego wachlarza przepisów może być ważne nie tylko dla prawników, ale także, a może przede wszystkim dla osób zajmujących się planowaniem przestrzennym, które mogą stykać się w praktyce z różnymi rodzajami stref ochronnych, z których każda wymaga indywidualnego podejścia i stosowania innych przepisów.

Witold Ojkowski

*****

 

 

 

 

 

Problematyce stref ochronnych poświęcona jest najnowsza publikacja minigo.pl, autorstwa Witolda Ojkowskiego. Jak zwykle jest to wydawnictwo elektroniczne, które można nabyć w naszej księgarni.

 

Słowa klucze: przepisy, gospodarka przestrzenna, artykuł, Witold Ojkowski, strefy ochronneKategoria:Poczytaj sobie

OGŁOSZENIA: nieruchomości i zarządzanie nieruchomościami
OSTATNIE OGŁOSZENIA NIERUCHOMOŚCI
POCZYTAJ SOBIE
PERYSKOP
ZWRÓĆ UWAGĘ

Ministerstwo Infrasrtuktury przygotowało Założenia polityki wsparcia mieszkalnictwa do 2020 r. i skierowało je 27 maja 2010 r. do rozpatrzenia przez Komitet Rady Ministrów. Zachęcamy do lektury. Zobacz: Założenia polityki...

więcej
ECHA Z RYNKU

Analizy rynku hipotecznego można znależć na stronie internetowej Fundacji na Rzecz Kredytu Hipotecznego:
Raporty na temat rynku nieruchomości w Łodzi można zamówić w Instytucie Nieruchomości Valor s.c.

więcej